Dei Håsenuppasser

Märken von Ludwig Bechstein (1801-1860),
plattdüütsch von Behrend Böckmann


'n ganz rieker König harr 'n wunnerschöne Dochter. As dei denn friegen wull, dunn mössten sik all dei Frieer, dei kåmen wiern, up 'n grote gräune Wisch infinnen. Un dei schöne Dochter schmeet mihrmåls 'n güllen Appel inne Luft, un wecker den upfüng un denn noch drei Upgåwen, dei 's sülben utdacht harr, lösen künn, denn wull's sik taun Gemåhl nähmen. Väl junge Mannslüd harrn 'n Appel fungen, tauletzt ein schöner un fideler Schäper, œwer keinein wier inne Låch, dei drei Upgåwen tau lösen. Dei Schäper harr wenig Anseihn un wier as letzt anne Reich.

Dei ierst Upgåf wier: Dei König harr in einen Burken hunnert Håsen, un wecker dei up'e Wisch driewen un so uppassen künn, dat's an'n Abend all wedder heil nå Hus keemen, dei is mit'e ierst Upgåf fardig. — As dei Schäper dit hüren däd, säd hei, dat hei noch 'n Dach dorœwer nådenken wull un denn an neechsten Dach iernsthaftig Bescheid gäben, ob hei nauch Kråsch hett, dat tau måken orrer tau låten.

Nu leep dei Schäper up'e Bargen ümher un geef sik bedeppert, denn hei harr doch bäten Bang vör dit riskante Ünnernähmen. Dunn leep em 'n oll Fru œwern Wech un wull von em weiten, ut weckern Grund hei so trurig utseech, hei œwer säd: "Ach! Keinein kann mi helpen." Un dei oll Fru säd: "Wäs man nich so grandig, villicht kann ik di helpen." Dunn vertell hei von dei Upgåf, un dei oll Fru geef em 'n Fläut un säd: "Hääch dei gaut up, dat ward di nützen!" — Un ihrer as dat sik dei Schäper bedanken künn, wier dei oll Fru verschwunnen.

Ganz vergnäucht güng dei Schäper nu taun König un säd: "Ik will för dei Håsen uppassen!" Furtsens leet 'n dei Håsen ut'n Burken, un as dei letzt rut keem, dunn wiern all dei iersten œwer alle Bargen verschwunnen. Dei Schäper güng œwer achteran up't Feld, sett sik up 'n Grasbülten un denkt so bi sik: Wat sall ik blot måken? Un em geiht dei Fläut dörch 'n Kopp; hei hålt sei rut, deit fläuten — un süh dor, all hunnert Håsen keemen antauhoppeln, gnåchten üm em rüm Gras.

Dei König un dei hübsche Prinzessin wullen gor nich, dat dei Schäper disse Upgåf lösen un so dei Prinzessin friegen künn, denn hei harr nicks inne Melk tau krümen un kein blåget Blaud in sik, un so œwerleggen's, wat tau måken wier, dat hei an'n Abend nich all von dei hunnert Håsen wedder nå Hus bringt. Un so keem dei Königsdochter up den Infall, sik olle Kleeder antautrecken un ehr Gesicht so tau verännern, dat man sei nich erkennen süll; doch dei Schäper keem dorachter.

As dei Königsdochter nu dei hunnert Håsen seech, fråcht's denn: "Kann man 'n Håsen köpen?" Dunn säd dei junge Kierl: "Tau verköpen gifft dat keinen, œwer verdeinen kann man sik einen!" Dunn wull's weiten, woans dat tau verståhn is. Un hei antert: "Wenn ji för mi dei Leiwste spält un ji wäst mit 'n Schmusestunn' inverståhn!" Un dor's so giern 'n Håsen hemm' wull un hei den blot hergäben wull, wenn's sik inleet, so leet sei sik up dei Schmusestunn in. Un as sei sik nu drückt un küsst harrn, füng hei 'n Håsen un sett den in ehrn Korf un sei güng los. As sei denn gaut 'n Viddelstunn' von em af wier, füng hei an, up sien Fläut tau fläuten; un dei Hås hüppt ut'n Korf rut un leep wedder tau sienen Uppasser taurüch.

Dat duert nich lang, dunn keem dei olle König, dei sik ok mit Kledåschen verstellt harr, doch dei Schäper hett gliek wüsst, dat dat dei König sülben is.

Dei König seet up einen Äsel un harr tau beide Sieden 'n Kiep. Dei König fråcht nu: "Ward hier kein Hås verköfft?" — "Ne, verköfft nich, œwer verdeinen kann man sik einen!", anter dei Schäper. "Woans is dat tau verståhn?" fröcht nu dei König.
"Wenn ji den Äsel ünnern Stiert 'n Säuten updrücken daut", füng dei Schäper an, "sallt ji einen kriegen!"

Dat wull nu œwer dei König nu doch nich; hei wull em leiwers gaudet Geld gäben, wenn hei em denn einen verköpen wür. Œwer dei Schäper lött sik nich dorup in. Dei König kreech nu mit, dat ok hei keinen Håsen tau kopen kreech, måkt sik nu an't Wark un gifft den Äsel 'n säuten Schmatz ünnern Stiert; nu wür 'n Hås fungen un inne Kiep sett't, un dei König treckt los. Hei wier noch gor nich so wiet wech, dunn deit dei Schäper fläuten; dei Hås hüppt ut'e Kiep un hoppelt taurüch. Dei König keem åhn Hås nå Hus un säd blot: "Dat is mi 'n Kierl, ik künn keinen Håsen kriegen!" "Ja!", antert dei Königsdochter, "so güng mi dat ok!" Wat sei œwer mit den Kierl dräben hett, dat hett's nich verråden.

As dat tau schummern anfüng, dunn keem dei Schäper mit all sien Håsen up'n Hoff un tellt den König dei hunnert in'n Burken. Dei König wunnert sik un säd denn: "Dei ierst Upgåf hest du meistert — un nu kümmt dei tweit! Pass up! Hunnert Maas Arften un hunnert Maas Linsen liggen up'n Bœn, ik heff sei utschütt't un sei hemm' sik vermengeliert, un wenn du dei bi Nacht in'n Düstern wedder uteinanner pusselst, denn büst du mit dei tweit Upgåf fardig." Dei Schäper säd blot: "Dat kann ik!" un denn wür hei up'n Bœn inspunnt un dei Dören fast afschloten.

Un as dat denn muksmüsingstill up'n Schlottbœn wier, hålt hei sien Fläut rut, fläut, un süh dor, up eins wimmeln dor por dusend Pissaminken un krabbeln so lang, bet dei Arften un ok dei Linsen wedder up twei Hupen liggen.

As denn an annern Morgen dei König kieken keem, wier dei Upgåf måkt, dei Pissaminken kreech hei œwer nich tau Gesicht, dei wiern all al wedder verschwunnen. Dei König mösste dull wunnerwarken un keem nich dorachtern, woans dei junge Kierl dat måkt hett. Hei säd dunn: "Ik geef di nu 'n drüdde Upgåf. Wenn du inne kåmend Nacht inne grote Brotkåmer all dei Brœ verdrückst un kein noch so lütte Rest nåblifft, denn hest du dei drüdde Upgåf schafft — un sasst mien Dochter kriegen!"

As dat nu düster wür, wür dei junge Kierl inne Brotkåmer stäkt, un dei wier so vull vun Brœ, dat hei man gråd so dörch dei Dör rinkeem. As in't Schlott allens musingstill wier, fläut hei wedder up sien Fläut; un furtsens keemen väle, ganz väle Müs, so väle, dat em sülben bang wür, doch as't tau grågen anfüng, dunn harrn dei Müs all Brœ upfräten, kein einzigster lütter Krümel bleef liggen.

Dei junge Kierl bullert weit wie dull anne Dör un bölkt: "Måkt up! Ik heff Hunger!" So harr hei ok dei drüdde Upgåf löst.
Dei König säd blot noch: "Nu disch uns noch 'n Sack vull Lœgen up un du sasst mien Dochter kriegen!"

Dunn lechte dei junge Kierl los un vertellt 'n halben Dach lang Lœgen; œwer dei Sack wür nich vull. Un denn secht hei endlich: "Ik heff mit mien allerleiwste Prinzessin, wat mien Brut is, all 'n Schmusestunn' afhollen!"

As hei dit säd, wür dei Prinzessin puterrod, dei König seech sei blot an, un wenn't ok Lœgen sien süllen, so glöwt hei't doch un billt sik ok in, wie un wo dat passiert is. "Dei Sack is œwer noch nich voll", reep hei. Dunn lecht dei junge Kierl los: "Dei König hett ok 'n Äsel" — "Hei is vull, hei is vull, dei Sack is vull! Knütt't wieder!", reep dei König, denn hei schenierte sik un wull nich, dat vertellt ward, wat för 'n Ihr den Äsel andaan wür, as dei König em 'n Säuten ünnern Stiert gäben hett; denn all von'n Hoff harrn sik ja üm em rum versammelt.

Nu wür dei Hochtiet von den Schäper mit dei Königsdochter düchtig fieert, vierteihn Dåch lang, un dat güng bannig hoch her un lustig tau, so lustig, dat dei, dei disse Geschicht vertellt hett, ok giern 'n Hochtietsgast wäst wier.


15.3.2026


na baven