Bummel dör Bremen
Deel 2: Doom un Raadhuus

vun Meike Balzer-Fraun

Doom un ümto

Dusendsösshunnert Johr Doom to Bremen
Kort un knapp! Kannst aver 'n Barg Böker över lesen.

De eerste ‚Doom' weer 789 en holten Bowark op de hööchst Düün an de Werser.
Na blots dree Johren wedder twei maakt. Nummer twee ut Steen vun 805 is 1041 afbrennt, warrt wedder opboot, un denn weer dat meist en Bostell. Hier en Kapell, dor twee Toorns, twee Krypten, Chor, Flackdack, Dubbelkapell, Gewölv, höger rup, twee Mal ganz dicht maakt, deelwies afbrennt, utstaffeert, anmaalt, verfullen, kathoolsch, luthersch, sweedsch, hannöversch, ….

1889 denn endlich en richtig Niebo. 1974-84 allens vun Grund op dörchbuddelt un wedder op Schick brocht. Överblievels in dat nie'e Doommuseum vun 1987.

De Doom mit'n Eck vun't Raadhuus

To den Doombezirk höörden de Doomshoff un de Doomsheid mit 200 Bowarken.
En heele Stadt binnen de Muern vun Bremen, man mit egen Rechten. Dat geev männicheen Striet, bet allens 1803 Deel vun de Stadt Bremen wörr.

De Bischoff harr sien egen lütt Stadtdoor: "Bischoffsnadel" in'n Noorden vun'n Doomshoff. De Domkanoniker harrn ehr Landgöder överall twüschen Elv un Ems bet rünner na Bücken an de Middelwerser.

De Doom-Muus is en Karkenmuus, de Karriere maakt hett.
Bild Jürgen Howaldt/Wikimedia Commons

In Bremen sitt de Doommuus in'n Hoochchor an't Westportal ünnen links.
In de Westkrypta (wieht 1066) vun'n Doom warrt dat Dööpbecken vun 1220 jümmers noch bruukt. In düsse Tiet blots to'n Döpen. Eens weer dat ok dat Iekfatt för de ‚Alte Bremer Tonne', dat gang un geev weer as Wienmaat.

De Westkrypta mit Dööpsteen. Bild Ulamm/Wikimedia Commons

De idyllische Bibelgoorn an'n Doom. Bild Rami Tarawneh/Wikimedia Commons

Raathuus

1400 — all de Börgers vun Bremen mööt sik op de Börgerweid in en Veerkant opstellen. Dat is de Bomeester sien Maat för dat nie'e Raathuus. Holt, Klinkersteen, Sandsteen mööt ran.

1405 geiht't los — 1410 is dat nie'e Raathuus fardig. Vun 1608 bet 1616 warrt dor düchtig wat an doon, un dat Raathuus kreeg de prachtvull Weserrenaissance- Fassaad. Dat is nu uns UNESCO-Weltkulturerbe. Nüms nich dörv dat tweihauen. Dat wüllt wi denn mal höpen!

Dat Raadhuus, links dorvör de Roland. Dat Dack mutt noch gröön warrn.

2016 hett dat Huus en nie'et Dack kregen. De olen Kopperplatten weren nich mehr dicht, un Regenwater hett de Balkens vun 1608 un de holten Verkledens Schaden doon. Teihn Johr noch, denn is dat Dack wedder gröön.

De Kellergewölwen sünd vull vun düütschen Wien in Faten un Buddeln. In de Schattkamer in'n Raatskeller gifft't en Sammeln vun oorole Wiens. De Nootutgang (süh baven) is oppen Domshoff. Anners kannst dor ünnen düütschen Wien drinken un lecker eten. Beer gifft dat in düsse Tiet ok.
In miene Kinnertiet weer dor nich an to denken.

De grote Hall ünnen is en beröhmt, heel besünners Bowark ut de Gotik. Dat hele Huus ‚steiht'op de dicken achtkantig Ekenholtstämm. Dunnemals weer dat ünnen en Markthall. In de nie'e Tiet geern bruukt för Veranstaltens und Utstellens, vör allens ok Kunsthandwark to Wiehnachten. Man schaad, is nu dicht. Schall en Infozentrum Weltkulturerbe rin. Töövt wi mal af, wat dor bi rutsuert.

De grote Hall ünner dat Raadhuus. Bild Ulamm/Wikimedia Commons

De Hall baven, mit de vun Heinrich Vogeler utstaffeert Güldenkamer, bruukt de Senat för all Orten vun offitschell Festen, t.B. de Schaffermahltiet. Heel wichtige Lüüd winkt ok geern al mal vun'n Balkon, ehr dat se sik in dat Güllen Book verewigen doot. De Börgermeester un de Senaters ehr Arbeitsrüüm un Salen för de Sittens sünd ‚hinterzu' in't nie'e Raathuus vun 1913. Ok dat kann sik aver sehn laten.

Nu kiek buten an de Arkaden mal nipp un nau na baven: De twete Bagen vun links, dat rechte Eck. — De een seggt, dat Bild meent Moderleevde un Fruchtborkeit, de anner aver meent, dat steiht för de Geschicht vun de Stadt.

Dor weren eenst Lüüd bi Schietwedder mit en Schipp op de Werser ünnerwegens. Se weren vun Tohuus utneiht un weten nu nich wohen. Man denn segen se en Hohn mit sien Kükens un dachen: "Woneem düsse Deerten to Huus sünd, dor mag uns dat ok woll goot gahn!" Un so hefft se sik op de Sanddüün an de Werser ansiedelt.

Links Hahn, rechts Hohn — heel lütt, in de Hand vun de Figuren in de Facken. De Facken sünd vull
Anspelen un Andüden, dat Henkieken lohnt sik! Bild Jürgen Howaldt/Wikimedia Commons

Dat Fack över den föfften Bagen vun rechts. De Stadt Bremen is siet 1581 mehrstendeels reformeert. Se hefft den Paapst as den Böversten vun de kathoolsche Kark ünnerkregen. Un nu liggt he op Kneen, sien spitze Kroon noch oppen Kopp. Den Rieksappel aver hett sik al de Demot grepen un sien dreedubbelt Paapstkrüz stickt em in'n Moors.

De Steenhauers weren wiss keen Bangbüxen nich.